Гал улаан тугтай галзууд омогтон

Бүхэдэлхэйн буряад үндэстэнэй манлай түрүүтэн, Монгол гүрэнэй ниигэмэй элитэ ажалябуулагша, Буряад соёл хүгжөөхэ ба уламжалан үлдээхэ сангай юрэнхылэгшэ,...
302
1
... Бүхэдэлхэйн буряад-монголшуудай "Алтаргана" наадамай эхи табигшадай нэгэн, Монголой “Алтан гадас”, “Хүдэлмэриин габьяагай Улаан тугай “, Орос Уласай “Хани барисаан” орденуудай шагналтан, "Бүгэдэ Буряадай үндэһэн соёлой эблэлэй” вице-президент, Евразиин арадуудай Ассамблейн президиумэй гэшүүн, профессор, Хориин 11 эсэгын гал улаан тугтай Дэлдэгэр Галзууд омогой Соёлсүрэнгийн Билэгсайхан-гуайтай танилсагты

Бүхэдэлхэйн буряад үндэстэнэй манлай түрүүтэн, Монгол гүрэнэй ниигэмэй элитэ ажалябуулагша, Буряад соёл хүгжөөхэ ба уламжалан үлдээхэ сангай юрэнхылэгшэ, Монголой “Алтан гадас”, “Хүдэлмэриин ,габьяагай Улаан тугай “, Орос Уласай “Хани барисаан” орденуудай шагналтан, «Бүгэдэ Буряадай үндэһэн соёлой эблэлэй” вице-президент, Евразиин арадуудай Ассамблейн президиумэй гэшүүн, профессор, Хориин 11 эсэгын гал улаан тугтай Дэлдэгэр Галзууд омогой Соёлсүрэнгийн Билэгсайхан Улаан-Баатар хотодо түрэһэн юм.

Монгол Эхэ орондоо, монгол үндэстэндөө эрхэ сүлөө асархын тула залуу зандан наһанһаа зүдхэн оролдожо ябаһан хүн юм. Улаалзай Хүбдүүдэй хүбүүн Санжасүрэнгийн Зоригтой суг хамта Монголой Арадшалгын нам байгуулһан, Арадшалгын намай Түрүүлэгшээр һунгагдан, олон жэлдэ Монгол орондо арадшалалай ниигэм бии болгохо хэрэгтэ нэмэри хубита оруулһан, Бүгэдэ Буряадай “Алтаргана” наадамай байгуулгада эхи табиһан габьяатай хүн юм. Санкт-Петербургда болоһон Евразиин арадуудай Ассамблейн, Париж хотодо ЮНЕСКО-гийн хуралдаан дээрэ Билигсайхан Соёлсурэнгиин буряад арадай соёл урлиг тухай, “Алтаргана” наадам тухай элидхэл хэхэдээ, Бүгэдэ буряадай олон улсын “Алтаргана” наадам арадуудай эб найрамдалай түшэг тулга, харилсаанай хүүргэ болоно гэжэ онсолон тэмдэглээ һэн.

Евразиин арадуудай Ассамблейн түлөөлэгшэд “Алтарганада” айлшаар бууха байна. ЮНЕСКО-ын мэргэжэлтэн ерэжэ, наадамые ажаглан хараха юм. Билэгсайхан-гуай хабарай энээхэн үдэрнүүдтэ мүнөө жэл Эрхүүдэ болохоёо байһан “Алтаргана-2018” наадамда бэлдэжэ, унаһан малгайгаа абаха забдагүй ажалаа хэжэ байна. Арад зондо ойлгууламжын ажал ябуулна, “Алтаргана” наадамай дүримтэй танилсуулна. Билэгсайханай уг үндэһэн, удам түрэлынь хаанаһаа эхитэйб? Эсэгын талаһаа булагад отогой, готол буумал солотой, Үхэр Манхай уула, Үдэгэ Бэлеэн тахилгатай, Худайн гол тииргэнтэй уг удамтай юм байна. Хоридой мэргэн баабайн Дэлдэгэр Галзуудай угай нагасанартай, тиимэ тула Билэгсайхан алишье буряадуудай эб нэгэдэлэй уулзуур дээрэ хүлеэн угтанаб гээд энеэбхилэн хэлэдэг. Абынь талаһаа түрэлэй болохо Цэвээнэй Лубсан-Цырен гэдэг хүн Хяагтын хубисхалша хасаг хүн байһан, Хатан Баатар Магсаржабай зүбшэгшэ, Монголой армиин комиссар, Сухэ-Баатарай захиралтаар Урга (мүнөө Улаан-Баатар) ниислэлэй түрүүшын комендант байһан юм.

Дайсад тэрэниие гэнэдхээжэ һэеы гэрэй газааһаа жадаар хадхажа алаһан юм. Нагасанарынь хэлмэгдэлгын үедэ хардуулжа хэһээлтэдэ дайруулһан, 16 наһанһаа дээшэ наһатай эрэшүүлые бултыень буудажа алажа байһан хатуу шэрүүн сагай хардалга, хюдалга, уйдхар гашуудал, хэлмэгдэлгын зоболон нагасанарынь үзэһэн юм. Тиимэл тула арад зоной эрхэ сүлөөгэй түлөө, амгалан тэнюун ажабайдалай түлөө Арадчилгын нам байгуулха зоригжол Билэгсайханай шуһан соо бурьялжа байгаа гэбэл алдуу болохогүй. Абань малай эмшэн, эжынь жаахан үхибүүдэй эмшэн – эгээн энхэ амгалан мэргэжэлтэй байһан юм. Аба эжынь сүлөөгүй ажалтай байгаа.

Тэрэ бага балшарһаа аба эжыдээ туһалха, хони мал тогтоохо, адуу мори унаха, үбһэ сабшаха, түлеэ залһа бэлдэхэ гэхэ мэтэ үхибүүдэй хэдэг бүхы ажал хэһээр эрэ хүн боложо торнижоо бэлэй. Тэрэ барилгын инженер мэргэжэл шэлээд, Новосибирскын барилгын дээдэ һургуулида һураа һэн. Барилгын ажалда хүдэлөө. Барилгашан байжа байтараа, зүрхэ сэдьхэлэй дуудалгаар гүрэн түрэеэ заһажа эблүүлхэ, засаг түрэеэ бүхэлхэ хэрэгтэ бүхы хүсэл зоригоо зорюулаа һэн. Монголой Арадай Хуралай депутадаар хоёр дахин һунгагдажа, Монгол гүрэнэй Үндэһэн хуули баталалсаа, монгол арад түмэнөө түлөөлжэ шэн сэдьхэлээр ажаллаа бэлэй. Монголой Арадшалгын намай генеральна секретарь ябахадаа, шэнэ үзэл бодол ойлгуулхын тула Монгол оронойнгоо бүхы аймагуудаар ябажа, арад зонтоёо уулзадаг, хөөрэлдэдэг байгаа. Харууһалжа байһан малыень малшадта үмсын болгохо хэрэгые дэмжэхэгүй, һаалта хэһэн, айһаншье, эсэргүүсэһэншье ушарнууд дайралдадаг һэн.

Суглаан, хуралдаан дээрэ арад түмэнтэй сэхэ уулзажа, улаа нюураараа хөөрэлдэжэ, харюусалга өөр дээрээ абаха ушарнууд алил болодог һэн. Билэгсайхан хэжэ байһан хэрэгни арад зондо хэрэгтэй, арад зондо туһатай гэжэ бүрин этигэдэг, хүнүүдэй нюдэ руу сэхэ хараад, үнэн зүбые илгажа, ойлгуулжа, хэлэжэ ябадаг һэн. “Алтаргана” наадамай эхилһэнһээ хойшо энэ наадамые өөрынгөө эбигээл харгалзалга доро абажа, тэдхэн үргэмжэжэ, эмхидхэн ударидажа мүнөө болотор ябана ха юм. Арад олоной түлөө оролдоһон ажал хэрэгынь урагшатай, дэмбэрэлтэй, үршөөлтэй байдаг.

Соелсурэнгийн Билэгсайханда хандажа, “Алтаргана” наадамда хэр бэлдэжэ байнабта гэжэ асуухадамни, иимэ харюу үгэбэ. -Эрхүүдэ болохо 13-дахи “Алтаргана” наадамда бэлэдхэл түлэг дундаа ябажа байна. Нэн түрүүн “Алтаргана” наадамай дүрим хүтэлбэри орос хэлэнһээ монгол хэлэндэ оршуулаад, буряадуудай ажаһуудаг 3 аймагуудаар, 13 сомоноор эльгээгээбди, Интернет соо табяабди, олондо мэдээсэл тараадаг сонинуудта дуулгаабди. Энэ ажал нилээд харюусалгатай байгаа. “Алтарганада” хабаадаха хүнүүдые шэлэн абаха, хүндэтэй хүнүүдые уриха гэхэ мэтэ олон шиидхэхэ асуудалнууд урдамнай байна. Табан сарын 21-22-то Дадал сомондо “Бага Алтаргана” болохоо байна. Монгол гүрэниие Эрхүүгэй Алтарганада хэн түлөөлхэб гэжэ тэндэ элирхэ юм.

“Буряад соёл хүгжөөхэ ба уламжалан үлдээхэ сангай гэшүүд һаяхан хуралда сугларжа, хэдэн асуудал хэлсэгдээ гэбэл, Эрхүүдэ болохоёо байһан “Алтаргана-2018” наадамда Монголой буряадуудай оролсохо дүрим тухай, “Алтаргана” наадамай дүрим хүтэлбэритэй танилсуулха тухай, “Алтаргана-2018” наадамда бэлэдхэл гэхэ мэтэ асуудалнууд зүбшэгдэһэн байна. Монгол орон Буряад Улас хоёрой харилсаа холбооной, ажал хэрэгэй асуудалнуудаар уулзалга Улаан-Үдэдэ майн 8-да болохоёо байна. Энэ хэрэгээр бэлэдхэлэй ажал ябуулагдажа байна. -Та “Алтаргана” наадам байгуулагшадай нэгэн болонот. Али “Алтаргана” эгээн гоёор болооб гэжэ һананабта? -Бүхы “Алтаргананууд” гайхамшаг гоёор болоо һэн гэжэ һананаб. -Та Евразиин арадуудай ассамблейн президиумэй гэшүүн байнат. Юун гэһэн удхатай эмхи байгуулагдааб. Энээн тухай хөөрэжэ үгыт.

-2017 оной май һарада Евразиин 67 гүрэнүүдэй түлөөлэгшэд сугларжа Ехэ хуралдаан болоо һэн. Тэндэ Евразиин Ассамблей байгуулагдаа. Еврази бүмбэрсэг дэлхэйн эгээн ехэ түби. Энэ түби дээрэ дэлхэйн эгээн олон арад зонтой гүрэнүүд байна. Энэ түби дайдада дэлхэйн соёл урлигай агууехэ эрдэнитэ бүтээлнүүд бии болоһон. Бүхы шажан шүтөөн Евразида байна гээшэ. Даяаршалгын үе сагта байһан арадууд нюур нюураараа уулзаха, нюдэ нюдөө харан харилсаха, бэе бэедээ туһалха, ганзага ниилэн ажал хэрэгээ бүтээхэ арга нүхэсэл байгуулхын тула энэ эмхи тогтоогдоо юм. Минии Монгол оромни Азиин үбсүүн дээрэ байна. Тиимэһээ манай Монгол орон энэ эмхидэ эдэбхитэй хабаадаха юм. -Та энээхэн наһан соогоо эгээн аза жаргалтай наһантнай хэзээ байгааб? Бага балшар наһандаа гү, залуу зандан ябахадаа гү, али мүнөө энээхэн сагта гү?

-Буряадуудай зүрхэндөө зула мэтээр һанадаг “Алтаргана” наадам үнэн нүхэдөөрөө байгуулаабди, урдамнай үшөө ехэ зорилгонууд хүлеэжэ байна, Монгол орондоо, буряад арадтаа ажал хэрэгээ зорюулнабди. “Алтаргана” наадамай улам хүгжэжэ байхада баярлангүй яахабиб.Ажабайдалай алиш үедэ, бага балшар наһандаа, эдир залуудаа, оршон үедэ хододоо жаргалтай ябааб даа. -Билэгсайхан гуай, манай асуудалда харюу үгэһэндэтнай баяр хүргэнэбди. Тан тухай Интернет соо мэдээсэл бэдэрхэдэмни, Таниие наһан соогоо Монгол ороноо, буряадуудаа гэжэ ябаһан хүн юм гээд бэшээтэй байна. Олоной түлөө наһан соогоо ябаһан Танда баяр хүргэнэбди, буян хэшэгтэй, галтай, согтой, омог дорюун ябахатнай болтогой!
Поделитесь с друзьями:

Еще из раздела Досуг

Последние записи

5 июля
09:30
80
Трезвость - не порок?
Трезвая свадьба - здоровая семья. Трезвость как признак "социальной неблагонадежности". Как работает алкогольная программа. Почему политика "культурного пития" агрессивна. Как оставаться трезвым на празднике?
2 июля
09:43
74
Хүһөөшын һургуулиин 90 жэлэй ой
Түрэл һургуулиингаа 90 жэлэй ойн баярта холо ойроһоо Урта нютагаархин ерэбэ. Тэдэнэр баярай жагсаалда алхалалдаба, хүндэтэ багшанараа золгобо, үнинэй уулзаагүй нүхэдтэеэ уулзаба
26 июня
14:40
302
1
Гал улаан тугтай галзууд омогтон
Бүхэдэлхэйн буряад үндэстэнэй манлай түрүүтэн, Монгол гүрэнэй ниигэмэй элитэ ажалябуулагша, Буряад соёл хүгжөөхэ ба уламжалан үлдээхэ сангай юрэнхылэгшэ,...
22 июня
13:19
258
Пестициды в законе
Современное сельское хозяйство практически не может обойтись без применения профессиональных средств защиты растений. Все хотят получить отменный урожай, вырастить продукцию, имеющую красивый привлекательный вид
19 июня
10:37
609
Энгэр - передняя часть бурятского дэгэла
В последнее время вижу, как бурятская молодёжь приходит на праздничные мероприятия, круглые столы, поэтические встречи, на дискуссионные вечера, одетые в национальную одежду. Как я радуюсь этой молодёжи!
13 июня
09:36
256
Арадаймнай алтан һургаал
“Информ полис" сониной сайтын уншагшад, буряад арадайнгаа хщмщщжщщлгын һургаал тухай мэдэхэеэ олониитэ арад зондоо хубаалдыт гэжэ уряалнаб. Нагаса эжынгээ, аба эжынгээ захидагые дуулаһанаа би эндэ бэшэбэб
9 июня
10:43
762
7
Что вам нужно знать про фильм «Лето», Цоя, Науменко и Серебренникова?
На самом деле, ничего. Потому что, как это бывает, все обзоры и преждевременные рецензии либо отбивают охоту идти, либо формируют завышенные ожидания. Так что, если хотите сформировать своё объективное и сугубо личное мнение о новом фильме режиссёра Кирилла Серебренникова, не читайте дальше
7 июня
09:18
667
5
Туареги в Баргузинской долине. Аргада
Снег и песок, холод гор и жар пустыни. Далеко ли нужно ехать за таким коктейлем? У нас тут два варианта: либо в соседний край на Чарские пески - они большие и дорого, либо поменьше в Бурятии, на дюну вблизи Аргады Курумканского района
7 июня
09:11
181
Магтанабди алдарта уг гарбалаа!
Хура бороогой орожо, сахилгаан сахилжа байхада, тэнгэриин дуунһаа ехэ айдаг байһан. Хүсөөтын дабаан дээрэ, Малгайта тэнгээ гэжэ газарта тэнгэриин дуун соо луу санжаһан байгаа. “Тэнгэриин эзэн тэнгэридээ байгты” гэжэ үгэлөөд, табантан угайхид тархиһаань үргөөд, зайдантан омогойхид жабжаһаань баряад, дааганхан угтан далаһаань дүнгөөд, наймантан нажад (нахид) барижа, һүүлһээнь үргэжэ лууе дээшэнь дэгдээһэн ха
6 июня
16:19
359
1
Севрюжина с хреном
Предварительное голосование почти по Салтыкову-Щедрину
31 мая
11:57
504
Три дня дебатов
Как я и обещала, я приняла участие во всех 5 дебатах на своем округе № 29. 22-го мая они прошли в райцентре – селе Сосновозерск и собрали рекордное количество кандидатов. Семь из восьми
31 мая
09:44
136
Эрдэниин тарнитай буряад хубсаһан
Буряад уран оёдолоо һэргээжэ, арадйнгаа һайхан хубсаһаяа үмдөөд, долоон голтой, долоон зүрхэтэй болоод "Алтаргана" наадамдаа дорюун согтойгоор алхалаял, буряад угсаатан!
28 мая
14:02
1179
Они держат на себе село
Как прошли вторые дебаты в кижингинском селе Загустай
21 мая
10:12
442
Летопись Всебурятского фестиваля «Алтаргана»
На праздник «Алтарганы»
Ждет гостей наша коновязь,
Поднимая золотые поводья ваши,
примем добросердечно!
16 мая
15:47
102
Геннадий Хунхенов – главный архитектор проекта
16 мая
15:46
74
Маркетинговое исследование покупательских потоков в "Аруне"
16 мая
15:43
73
Как лучше распорядиться личными финансами
Советы экспертов
16 мая
15:41
59
Видеоотчет внутренних работ в "Аруне"
16 мая
15:40
61
Кто знает все про "Арун"?
16 мая
15:37
69
Площади в "Арун" vs. Квартира
Показать больше
Наверх