ЭХЭ ХЭЛЭН – МАНАЙ БАЯЛИГ

Жаргалантын һургуули  Жаргалантын һургуулиин Хамбын наадамай боложо байхада,  Жаргалантын гулваа Цыретор Халзанов,   Жаргалантын һургуулиин буряад хэлэнэй багша Арюна Халзанова хоёрой бүлэдэ табадахи үхибүүн түрэбэ гэһэн баярта мэдээсэл Хамба лама Дамба Аюшеев дуулгаад, “жаргалантынхид табадахи һуурида шалгараад  гараба, харин багшань табадахи үхибүүгээ түрэбэ, ямар дэмбэрэлтэ мэдээсэл дуулгаба гээшэб, амаршалнабди! “ гээд нэмэжэ хэлэбэ.

352
Буддын шажантанай заншалта Сангхын үүсхэлээр эмхидхэгдэдэг буряад хэлэ мэдэлгээр һургуулиин үхибүүдэй “Эхэ хэлэн-манай баялиг” гэһэн 16-дахи наадам  2017 оной февралиин 17-до Ивалгын дасанда болобо. Тэмсээн-наадамда хабаадахаяа 57 һургуулиин һурагшад сугларһан байна.
Наадамай эхиндэ хамба лама Дамба Аюшеев үхибүүдые мэндэшэлэн амаршалаад,  амжалта туйлахые хүсэнэб  гээд хэлэбэ.

“Буряад Үнэн” хэблэлэй байшангай захирал Баир Дашеевич Балданов үхибүүдтэ Буряад арадай ирагуу найруулагша Николай Дамдиновай “Буряад хэлэн” шүлэг  һануулаад, тэмсээндэ илалта туйлахые үхибүүдтэ хүсэбэ.

-Энэ һайхан үдэр буряад хэлэеэ һэргээхэ дэмбэрэлтэй хэрэгтэ таанадтай суг хамта хабаадажа байһандаа баяртай байнабди. Иимэ дэмбэрэлтэй хэрэг үйлэдэжэ байһан хамба ламадаа баярые хүргэхэ ёһотойбди. Үхибүүд, таанад мэдэхэ мэдэсэеэ хубаалдажа, бэе бэедээ шадаха юумэеэ заалсажа, бэе бэеэ һургажа байхадатнай баярланабди. Таанарта амжалта хүсэнэб,–гээд  энэ удаа наадамай эбээн тэдхэгшэ болоһон “Титан” наймаанай бүлэглэлэй захирал Бредний хэлэбэ.

"Хоёр хэлэеэ тэгшэ мэдэе", "Хэнэй хэлэн баян бэ?",  “Оньһон үгэ оностой, олоной үгэ тудастай”  гэһэн тэмсээнэй асуудалнууд  ганса буряад хэлэеэ мэдэхэ байхын хажуугаар, ухаагаа гүйлгэхэ, түргэн шиидхэбэри абаха, үгэ хэлэндэ бэрхэ байха, һанажа ядахагүй һүбэлгэн байхые һургана.
Үхибүүд тэмсээндэ  дуратайхан бэлдэнэ,  эдэбхитэйгээр хабаадана, мүрысөөнэй асуудалнуудта өөртөө найданги тодоор харюусадаг боложо байна гэжэ ажагламаар. Асуудалнуудта харюусахадаа, үхибүүд  ухаагаа гүйлгэжэ һурана,  хадуужа абаха шадабаринь  хүгжэнэ, үхибүүд олон зоной урда дуугаржа, зүрхэтэйгээр харюусажа һурана.

“Эхэ хэлэн – манай баялиг” наадамай бүхы тэмсээнүүдэй дүнгүүдээр Бэшүүрэй аймагай Харлан нютагай үхибүүдэй бүблдүлэг 95,6 оноо абажа, нэгэдэхи һуури эзэлбэ.  Харланда эхин классуудай һургуули байна, аха классуудай һурагшад автобусоор үдэр бүри Булаг (Окино-Ключи)  ошожо һуралсана.  Харланайхид недондо жэлһээ хабаадажа эхилээ, ерэ ерэһээр түрүүшын һуурида гараад лэ байдаг, мүнөө гурбадахияа илалта туйлаба. Илалтын эшэ үндэһэн хаанаһаа гээшэб?

Харланай бүлэгэй Дайндаров Барас, Алтана Бурунова хоёртой хөөрэлдөөнһөө:
-Илалта туйлахадатнай таанадта хэн туһалааб?
-Манай нютагай гулваа Бэлигтэ Дамбиевич Жигжитов бидэнтэй үдэр бүри бэлэдхэл хэдэг. Маани сээжэлдэдэгбди, асуудалнуудта харюунуудые бэлдэдэгбди, нютагайнгаа аялгаар хөөрэлдэдэгбди.
-Аба эжыдээ газаа гэртэхиие хэжэ, туһалдаг гут?
-Уһа асарха, үхэрэй шабааһа түүхэ, түлеэ хахалха, түлеэ гэртэ оруулха гэхэ мэтэ ажал хэжэ хамһалсадагбди (нютагай аялгаар харюусана).
-Энэ наадамда бэлдэхэдэтнай, бэлэн бэшэ байгаа гү?
- Маани уншахадаа, миин сээжэлдэнгүй, бүгэдэнэй түлөө, аба эжынгээ, Уянга дүүгэйнгөө түлөө зальбаржа, буян үйлэдэнэб гэжэ этигэжэ сээжэлдэхэдэ, һайнаар хадуугдана,  тиигээд олоороо ушахадамнай  намда гоё байдаг,-гэжэ Алтана Бурунова уриханаар энеэбхилэн хэлэбэ.
Жаргалантын һургуули  Жаргалантын һургуулиин Хамбын наадамай боложо байхада,  Жаргалантын гулваа Цыретор Халзанов,   Жаргалантын һургуулиин буряад хэлэнэй багша Арюна Халзанова хоёрой бүлэдэ табадахи үхибүүн түрэбэ гэһэн баярта мэдээсэл Хамба лама Дамба Аюшеев дуулгаад, “жаргалантынхид табадахи һуурида шалгараад  гараба, харин багшань табадахи үхибүүгээ түрэбэ, ямар дэмбэрэлтэ мэдээсэл дуулгаба гээшэб, амаршалнабди! “ гээд нэмэжэ хэлэбэ.

«Оньһон үгэ оностой, олоной үгэ тудастай» гэһэн тэмсээндэ хабаадагшад өөһэдынгөө дураар оньһон үгэ шэлэн абаад, удхаарнь шог удхатай хөөрөө бэлдэхэ даабаритай байгаа. Энэ тэмсээндэ Дээдэ-Үшөөтэйн һургуулиин Раднаев Чимит-Доржо түрүү һуури эзэлбэ. Улаан-Үдын 9-дэхи һургуулиин
Эржена Ажеева “Тэнэг тархи хүлэй зоболон. Уймар тархи улын зоболон” гэжэ оньһон үгэдэ тааруулжа, хоёр хүнэй түлөө ехэ бэрхээр наадаба. Түрүү һуури эзэлээшгүй һаа, үшөө урдань үндэр дабаанууд...

Сотниковой һургуулиин һурагша Дарима Багдаева “Уран бэлигтэй, ульгам хэлэтэй” гэһэн тэмсээндэ 2-дохи һуурида гараба. Тэрэ хамбын наадамда оло дахин эдэбхитэй хабаададаг юм.

Уран баримал гэжэ мүрысөөндэ 29-дэхи гимназиин 6-хи классай һурагша Цыдыпова Катьяна 12 амитадые уран гоёор, шадамар бэрхээр дархалжа, нэгэдэхи һуури эзэлээ юм. Хүгшэн эжытэеэ хоюулан илалта туйлаһандаа баяртайнууд  ябана һэн.

Зэдын аймагай Петропавловкын гимназиин 10-дахи класста һуралсадаг  алтай үндэһэтэн Айдар Тюхтенев  үлгы дархалха даабари абахадаа, буряад үлгы дархалха (ород качалка дархалаа)  гэжэ ойлгоогүйһөө боложо, түрүү һуури эзэлжэ шадаагүй.  Удаадахи урилдаануудта дахяад ерээд, хабаадажа, илалта туйлаха байха гэжэ этигэнэб.

Уран гартан урилдаанда үнихэнэй ябажа байһан басагад  арһа өөһэдөө  элдээд, гоё торгон гадартай дэгэлнүүдые оёжо олоной анхаралда табиба. 29-дэхи гимназиин Чойдонова Алина, Селендумын Шишмарева Марина, Харганын  Балданова Виктория, Сужын һургуулиин Олеся Убушеева гэгшэд  Баярма Митупова багшада заалгажа, оёжо һураа юм. Балданова Виктория мүнөө наадамда “Уран гартан” гэһэн урилдаанда нэгэдэхи һуури эзэлбэ.
-Үхибүүд энэ наадамда бэлдэхэдээ дуратайгаар ябадаг. Ивалгын дасан ерэхэдээ, ондоо нютагай үхибүүдээр танилсана,   бэе бэеынгээ шадабари харана, олон зоной дүхэриг соо бэеэ яагаад абажа ябахаб гэжэ һурана, буряад хубсаһаяа үмэдөөд омог дорюун алхалалдана, буряадаараа хөөрэлдэжэ дадана,- гэжэ Ивалгын һургуулиин багша Зориг Шойнжонов һанамжаяа намтай хубаалдаба.

Буряад Уласаймнай телекомпани “Эхэ хэлэн – манай баялиг”  наадамые февралиин 18-да сэнхир дэлгэсдэ харуулба. Иигэжэ БГТРК-ай ажалшад буряад хэлэеэ хүгжөөн һалбаруулха, хадагалан  хамгаалха хэрэгтэ хубитаяа оруулжа, Буряад оронойнгоо нютаг бүхэндэ “Эхэ хэлэн – манай баялиг”гэжэ наадамые дамжуулан  нэбтэрүүлжэ байхадань баясамаар байна.
Поделитесь с друзьями:

Комментарии0

Авторизуйтесь, чтобы оценивать комментарии
и получать уведомления об ответах
Войти на сайт
Ваш комментарий

Еще из раздела Общество

Последние записи

20 октября
17:22
34
Предложения Союза дорожников Цыденову по развитию дорожного комплекса Бурятии
Вчера провели собрание, обсудили ситуацию в дорожной отрасли республики: какими темпами и качеством выполняются федеральные программы и проекты по развитию транспортной инфраструктуры. Вызывает опасения, что не все объекты успеют сдать до конца строительного сезона - если средства не будут освоены, республику могут исключить из некоторых программ и проектов
20 октября
14:19
121
2
Почему надо скорее идти на новый фильм Бориса Хлебникова «Аритмия»?
Ну, во-первых, он скоро закончится в прокате. Да, он вышел только на прошлой неделе, но в Улан-Удэ прокат идёт только в одном кинотеатре (People’sPark) и всего на двух сеансах. Следовательно, прокатчики не делают ставки на его прибыльность, поэтому снимут его, наверное, уже на этой, а на торрентах он появится не скоро, так как это фестивальное кино
20 октября
11:05
54
Дацану Отошо нужна помощь по уборке мусора!
Уважаемые улан-удэнцы! 18, 19, 20 и 21 октября 2017 года дацан "Отошо" просит помощи волонтёров
17 октября
21:11
130
Обзор международной мебельной выставки IsaloniWorldWide
В конце прошлой недели я посетила ежегодную мебельную выставку IsaloniWorldWide в Москве - главное событие года для российских дизайнеров. Международные бренды представили свои новинки мебели, света и декора
17 октября
21:06
108
Оёоргүй далайһаа субад удхаһандал...
Поэт хүн  ондоо зон, поэт хүнэй зүрхэн онсо ондоохон сохидолтой, засаг түрын урдаһаа хэлэхэ үгэтэй, айхаяа мэдэхэгүй, арад түмэнэйнгөө түлөө харюусалгатайб гэжэ мэдэрдэг Цырендулма Цыреновна Дондогой нээрээл нэрэ түрэтэй поэт хүн, томо хүн байгаал даа.
17 октября
21:00
163
Кабанско-Оймурский «сыр-бор»
Страна и Бурятия взяли курс, но про импортозамещение и санкции, видимо, и не слыхивали в администрации Кабанского района. А иначе чем объяснить нежелание руководства помочь мне как предпринимателю, который выпускал Оймурский сыр?
17 октября
09:27
153
3
Хорошие времена?
Недавно разговаривали с мамой, пока шли пешком куда-то - я далеко припарковался, а она была не против прогуляться. Говорили о том, прошли или настали хорошие времена...
13 октября
17:26
1287
3
#19.Суровые монголы || Бурятские воины
Всем привет! Это новый выпуск "Дневника Хитрого Бурята".
Осень для меня - это любимое время года, время творческих идей и побед...
12 октября
14:21
300
Проекты Союза дорожников Республики Бурятия
Друзья, хочу рассказать про деятельность и предложения недавно созданного при поддержке главы Бурятии Союза дорожников республики
12 октября
10:29
182
Абьяас бэлигээ арад зондоо
Агын тойрогой Догой нютаг тоонтотой Цыпелма Батурова урма зоригоороо, хүсэл эрмэлзэлээрээ, тэнигэр сэдьхэлээрээ олониие дахуулжа, арад зондоо гоё һайханиие дамжуулжа, соёл болбосоролой дээжэ хүртөөхэ хэрэгтэ эсэшэ сусашагүй ажалаа ябуулна. Арадай дуунуудта, ёохор хатарнуудта, уран үгэдэ хилэ гэжэ байхагүй. Итали, Испани
12 октября
10:21
260
Стильный дизайн: счастье быть дома
В процессе создания интерьера ключевым моментом для меня является не столько стиль в его общепринятом понимании, сколько атмосфера создаваемого пространства. Начиная проект, я всегда думаю о том, насколько комфортно будет жильцам в этом пространстве, будут ли они счастливы в новой обстановке?
11 октября
17:20
332
3
Повторное заседание должно поставить точку в этой истории
Определение Верховного суда России было недавно опубликовано и создало прецедент в судебной практике. Вскоре состоится повторное заседание в Верховном суде Бурятии, которое, надеемся, поставит точку в этой затянувшейся истории
5 октября
12:57
690
О просрочке платежа по кредиту и защите персональных данных
Если платеж был сделан 29 числа, и есть документы, которые это подтверждают, то ответственность за сроки поступления денежных средств банку заемщик не несет
4 октября
14:57
555
1
Как не принести домой «психологический вирус»?
Он может разрушить даже самые крепкие отношения и развеять лучшее впечатление о вас…
3 октября
14:39
357
ҮХИБҮҮД УГ УДАМАА УУДАЛНА
Буряад Уласай соелой яаманай сайд Тимур Гомбожапович Цыбиков "Минии уг гарбал ном хэблэлгэдэ мүнгэ һомололгодо гараа табижа тон ехэ туһалаа юм
2 октября
17:27
387
1
Поможем маме шестерых детей!
Хочу найти дом и начать сбор средств на оплату аренды!
2 октября
11:42
577
А вы были в Сан-Тропе?
Подписывайтесь на меня в инстаграм @erdenimun и на мой канал den mun в youtube. Где я выкладываю больше видео и веду прямые трансляции
2 октября
11:05
345
Как развивать ребёнка, несмотря на занятость и нехватку времени?
Школьная пора - это самое удачное время, когда надо не упустить момент формирования мышления. Не упустить шанс, научить ребёнка думать, мыслить и дать ему чёткое понимание, как это делать
22 сентября
10:00
1085
2
Евротур. Женева. Швейцария
В данный момент я в Европе. Планирую посетить здесь более 10 стран. Подписывайтесь на меня в инстаграм @erdenimun и на мой канал den mun в youtube. Где я выкладываю больше видео и веду прямые трансляции!
21 сентября
13:05
322
4
"ZAM" нээгдэһээр жэл болобо
Домбо” эблэлэй үйлэдбэрилһэн буряад угалзаар шэмэглээтэй шаазан домбонууд, аяганууд нюдэ хужарлуулна. Ханаар зохидхоноор зураатай уран зурагууд үлгөөтэй харагдана.
Показать больше
Богатая Бурятия Общественный проект, направленный на реализацию богатого потенциала нашей республики
Наверх